KẾT QUẢ ĐẶT HỆ THỐNG BẪY ẢNH GIÁM SÁT ĐA DẠNG SINH HỌC
TẠI BAN QUẢN LÝ RỪNG PHÒNG HỘ ĐẦu NGUỒN ĐA NHIM
Bảo tồn đa dạng sinh học USAID là một dự án 5 năm, bắt đầu từ tháng 7 năm 2020 đến tháng 6 năm 2025. Dự án Bảo tồn Đa dạng Sinh học USAID (Dự án) nhằm duy trì và tăng chất lượng rừng, bảo vệ và ổn định quần thể động vật hoang dã ở các tỉnh có giá trị bảo tồn cao (Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Ninh Bình, Quảng Bình, Quảng Nam, Quảng Trị và TT Huế). Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim là một trong những địa bàn hoạt động của dự án.
Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim nằm ở vùng cao nguyên, thuộc huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, có tổng diện tích 40.825,3ha. Phía Bắc và Tây Bắc giáp Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà và một phần phía Bắc giáp Vườn quốc gia Chư Yang Sin của tỉnh Đắk Lắk. Phía Nam giáp Thành phố Đà Lạt và huyện Đơn Dương. Phía Đông giáp Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà và Vườn quốc gia Phước Bình của tỉnh Ninh Thuận. Phía Tây giáp Ban quản lý rừng phòng hộ Sê rê Pốk của huyện Đam Rông.
Toàn khu vực có địa hình tương đối phức tạp, độ cao biến đổi từ 800m đến 2.000m so với mực nước biển, độ cao giảm dần theo hướng từ Bắc xuống Nam. Một phần địa hình giảm dần từ Nam xuống Bắc hướng về sông Đa Dâng. Địa hình phân cắt nhiều, thay đổi lớn nên độ dốc từ 20 – 30o, có nơi độ dốc lớn hơn 30o như khu vực giáp chân đỉnh Langbiang. Nơi cao nhất là 1.879 m. Nơi thấp nhất là 1.400 m. Dạng địa hình núi trung bình và núi cao, có những thung lũng lòng chảo, bề mặt địa hình chia cắt khá phức tạp, có nhiều khe suối sâu. Kiểu rừng tại Ban chủ yếu là rừng lá rộng thường xanh, rừng lá kim và rừng hỗn giao lá rộng – lá kim. Rừng tại Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim là một phần của vùng sinh thái Trường Sơn (Tây Đa Nhim). Rừng tại Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim nằm trong phạm vi phân bố của đa số các loài đặc hữu Trường Sơn.
Nhằm giám sát đa dạng sinh học, tập trung vào các loài động vật có vú nhỏ và chim sống trên mặt đất, thông qua bẫy ảnh, với mục đích thu thập thông tin về xu hướng quần thể động vật hoang dã. Các khảo sát về bẫy ảnh theo hệ thống đã được triển khai từ ngày 12/02/2020 đến ngày 10/10/2022 bởi Viện nghiên cứu động vật hoang dã Leibniz (IZW) và Viện Sinh thái học Miền Nam (SIE) thực hiện lắp đặt 37 điểm bẫy ảnh tại toàn bộ lâm phần Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim.
Kết quả đặt bẫy ảnh hệ thống tại Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Đa Nhim đã ghi nhận có hơn 27 loài động vật xuất hiện. Trong đó có một số động vật quý hiếm nằm trong Sách Đỏ Việt Nam như: Gà tiền mặt đỏ, Mang lớn, Sơn dương,…
* Gà tiền mặt đỏ Polyplectron germaini.
Phân hạng: (NT)
Tình trạng hiện nay: Gà tiền mặt đỏ đã được đưa vào Danh Lục Đỏ của IUCN, Sách Đỏ Việt Nam, Sách Đỏ Chim Châu Á và bậc VU, Nghị định 18/HĐBT và Nghị định 48/NĐ-CP cùng với Phụ lục II của Công ước CITES.
Ảnh: Gà tiền mặt đỏ Polyplectron germaini.
* Mang lớn Muntiacus vuquangensis.
Giá trị: Loài mới cho thế giới, phát hiện đầu tiên ở Việt Nam 1994. Loài quý hiếm có giá trị bảo tồn nguồn gen, đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam (2000).
Phân hạng: VU A1c,d C1.
Biện pháp bảo vệ: Loài đã được đưa vào Sách đỏ Việt Nam (2000), nghị định 32/2006/NĐ-CP của chính phủ, nhưng vẫn cấm săn bắt và bẫy bắt Hoẵng, Mang lớn và các loài thú khác trong vùng có Mang lớn sinh sống, xây dựng thêm các khu bảo tồn thiên nhiên ở A Lưới ( Thừa Thiên – Huế), Ea Sô (Đắk Lắk) nhằm phục hồi Mang lớn và Sao la.
Ảnh: Mang lớn Muntiacus vuquangensis
* Sơn Dương Capricornis sumatraensis
Phân hạng: EN A1c,dB1 +2a,bC2a.
Biện pháp bảo vệ:
Đã được đưa vào Sách đỏ Việt Nam, Nghị định 18/HĐBT, Nghị định 32/2006/NĐ-CP của Chính phủ và các văn bản khác cấm săn bắn, bẫy bắt buôn bán. Nhiều vùng có Sơn dương sinh sống đã được quy hoạch xây dựng các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên cùng với bảo vệ các tài nguyên sinh vật khác. Ngoài ra cũng cần cấm tuyệt đối việc săn bắn, bẫy bắt sơn dương ở tất cả mọi nơi, đồng thời sử phạt nghiêm khắc những người vi phạm.
Ảnh: Sơn Dương Capricornis sumatraensis
Nguồn, tài liệu tham khảo:
Báo cáo: “Kết quả điều tra cơ sở đa dạng sinh học và đánh giá mối đe dọa tại rừng phòng hộ Đa Nhim, tỉnh Lâm Đồng tháng 2/2024”.
Lê Danh Đức – Phòng KT-QLBVR
